Home » Algemeen » Fijnstof levensgevaarlijk. Hoeveel waarschuwingen heeft de regering nodig?

Fijnstof levensgevaarlijk. Hoeveel waarschuwingen heeft de regering nodig?

Schermafbeelding 2018-12-31 om 20.17.13

Reeds vele jaren is het een bekend feit dat fijnstof een gevaar is voor onze gezondheid. Met name de de kleinste deeltjes die vrijkomen bij de moderne houtkachels, pelletkachels en biomassaketels zijn een doorn in het oog. Je kunt het niet vermijden, je ruikt het niet, doch het komt als een sluipmoordenaar je lichaam in.

De wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarschuwt jaar op jaar voor de risico’s die fijnstof voor u en mij betekenen. Tijdens een symposium op 1 oktober 2014 in het AMC in Amsterdam waren wetenschappers, artsen en beleidsmakers het erover eens: De Europese normen voor luchtkwaliteit zijn slap en zelfs een gevaar voor de Volksgezondheid. Zie het artikel: SKIPR 3-10-2014 Longartsen- ‘Europese luchtnormen zijn schadelijk’

De normen van de WHO zijn veel strenger. De algehele conclusie was dat overheden te kort schieten in het beschermen van haar burgers. Elisabeth Bel, hoogleraar longziekten verbonden aan het AMC (Professor and Head of Respiratory Medicine at the Academic Medical Centre in Amsterdam) bevestigt dat er een duidelijk verband is tussen longziekten en de uitstoot van fijnstof. Sommige vormen van astma hebben zelfs hun origine in luchtvervuiling. Ook Bert Brunekreef, hoogleraar milieu-epidemiologie aan de Universiteit van Utrecht bevestigde dat de normen in Europa nog niet half zo streng zijn als die van het WHO. Renée Snippenburg, verbonden als longarts aan het Diakonessenhuis Utrecht , zegt dat er meer bewustwording moet komen bij gemeenten, gezondheidsinstellingen en zorgverzekeraars. Zij waarschuwde dat zelfs kortdurende blootstelling aan een grote hoeveelheid fijnstof al schadelijke gevolgen kan hebben. En dat is precies wat er gebeurt indien er in woonwijken met houtkachels en pelletkachels wordt gestookt. Volgens het ECN/TNO kan in een woonomgeving waar enkele houtkachels branden het aandeel fijnstof door houtkachels oplopen tot 30-39%.

Enkele jaren later in 2017 toog Milieudefensie naar de Rechtbank om schonere lucht af te dwingen. Een luchtkwaliteitsplan met maatregelen die ervoor moeten zorgen dat alle overschrijdingen op de kortst mogelijke termijn zullen zijn verdwenen, aldus de Rechtbank in Den Haag.  In reactie op deze uitspraak zei staatssecretaris Dijksma, destijds in functie, dat schone lucht van levensbelang is.

Maar helaas er gebeurde niets en de Nederlander leeft nog altijd korter door vieze lucht. Nederland voldoet niet aan de Europese richtlijnen voor luchtkwaliteit, laat staan aan de richtlijnen van de WHO die de helft lager liggen. Op 54 punten in Nederland waar gemeten wordt is er te veel fijnstof in de lucht, maar in de woonwijken wordt niet gemeten. Zou in de woonwijken gemeten worden dan komen er een paar duizend punten met overschrijdingen bij.

De smerige lucht is slecht voor de gezondheid. Je kunt er kanker van krijgen, hart- en vaatziekten, luchtweginfecties zoals bronchitis en longziekten zoals astma en COPD. Ook als de lucht onder de Europese richtlijnen blijft. Er is in feite geen veilige marge. Per jaar door luchtvervuiling: 1200 nieuwe patiënten met longkanker, 5000 spoedopnamen ziekenhuis met acute hart- of luchtwegproblemen, 6900 nieuwe bronchitisgevallen bij volwassenen. En je leeft 13 maanden korter door luchtvervuiling.

Volgens het RIVM veroorzaakt luchtvervuiling in Nederland 12.400 bronchitisklachten bij kinderen. Jaarlijks hebben zij samen 500.000 dagen klachten. Het kan volgens artsen helpen als speelplaatsen niet in de buurt van wegen zijn en er geen houtkachels branden.

Het is bijzonder gevaarlijk voor kinderen. De groei van de longen wordt vertraagd. Het is frustrerend dat iedereen op de hoogte is en niemand er actie op onderneemt. Verder dan mooie woorden komt het niet. “We moeten niet alleen denken in termen van economisch belang en gemak, doch in termen van Volksgezondheid”, aldus Onno van Schayck, Professor of Preventive Medicine verbonden aan de Universiteit van Maastricht.

Van alle schadelijke stoffen in de lucht beschermt de overheid haar burgers het slechtst tegen fijnstof en stikstofdioxide. Voor de normen voor arseen, benzeen en vinylchloride die in veel mindere mate in de lucht rondzweven blijken veel strengere eisen te gelden. Een strengere norm kan jaarlijks duizenden vroegtijdige doden en chronische zieken schelen. De fijnstof die wij dagelijks inademen dringt diep en ongewenst door in de longen. Volgens de Gezondheidsraad en het RIVM overlijden jaarlijks 12.000 mensen vroegtijdig en worden tienduizenden mensen chronisch ziek door fijnstof.

Volgens Milieudefensie bewijst een rapport dat zij heeft laten maken door Royal Haskoning dat de Europese normen die Nederland hanteert niet deugen. Bij het vaststellen van de normen is niet alleen gekeken naar gezondheidsrisico’s maar zijn ook economische belangen meegewogen. Het resultaat pakt daardoor zeer slecht uit voor de gezondheid. Het WHO vindt de Europese norm voor fijnstof verouderd en noemt het ’t grootste milieurisico in de Europese Unie.

Eind 2017 schreef een coalitie van 169 longartsen een brandbrief aan de Tweede Kamer en meldden dat de risico’s van luchtvervuiling waardoor mensen ziek worden of doodgaan ernstig worden onderschat en dat er dringend meer maatregelen genomen moeten worden tegen ongezonde lucht. De longartsen en het Longfonds vinden dat de politiek meer moet doen. Men schrijft onder andere aan de kamerleden: “Als artsen doen wij er alles aan om mensen weer gezond te maken, maar het liefst zouden wij natuurlijk willen dat mensen helemaal niet ziek worden. Daar kunnen wij niet voor zorgen, maar dat kunt u wel.” Zie artikel AD: AD 12-12-2017 Bijna 170 longartsen slaan alarm- mensen ziek door vuile lucht

Per jaar krijgen 12.400 kinderen luchtwegklachten als gevolg van luchtvervuiling, zegt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Verder meldt het RIVM dat luchtvervuiling in Nederland ieder jaar leidt tot 1200 gevallen van longkanker, 5000 spoedopnamen in het ziekenhuis vanwege acute hart- of luchtwegklachten en 6900 nieuwe gevallen van chronische bronchitis bij volwassenen. Nederlanders leven dertien maanden korter door luchtvervuiling.

De gezondheidsschade is groot. Naast de medische kosten zijn er ook economische kosten.  Volgens de 169 longartsen is er sprake van 4,5 miljoen verzuimde werkdagen per jaar door gezondheidsproblemen. De directe en indirecte kosten lopen daardoor in de miljarden. Zie Medical Facts met de brief die namens de 169 longartsen werd geschreven door Dr. J.C.C.M. in ’t Veen van het Expertisecentrum Astma & COPD van het Franciscus Gasthuis & Vlieland in Rotterdam en ondertekend door Hans in ’t Veen, longarts Rotterdam: Medical Facts 13-12-2017 169 longartsen sturen brandbrief over Nederlandse luchtkwaliteit aan Tweede Kamer

In een rapport van de GGD Gelderland-Midden blijkt dat in de provincie Gelderland waar twee miljoen inwoners wonen elk jaar twee baby’s komen te overlijden met als oorzaak luchtvervuiling. Dat komt neer op 17 baby’s per jaar in Nederland die overlijden door vervuiling van de lucht. Blootstelling aan vervuilde lucht tijdens de zwangerschap is net zo slecht als roken tijdens de zwangerschap. Moeders die in een omgeving wonen met vervuilde lucht kunnen kinderen krijgen met een lager lichaamsgewicht en meer kans op ziekten aan het vaatstelsel of aan het hart. Fijnstof is een sluipmoordenaar. Hout stoken in woonwijken is de grootste vervuiler als het op fijnstof aankomt. Er komt meer fijnstof vrij door het stoken van hout dan door de 8 miljoen auto’s in Nederland (emissieregistratie.nl). Zie de Gelderlander: Gelderlander 18-9-2017 Elk jaar twee baby’s dood door vieze lucht in Gelderland

Bij Fipronil eieren of kunstgraskorrels van rubber staat heel Nederland op zijn achterste benen, maar voor de enige echte killer, het fijnstof, is er nauwelijks aandacht, ondanks de keiharde cijfers die u hierboven heeft kunnen lezen. Luchtverontreiniging is onzichtbaar, zodra het tastbaar wordt raken mensen in paniek. Denk maar eens aan vervuild drinkwater. De supermarkt is in een dag door haar flessen water heen. We drinken niet meer uit de kraan. Maar we gaan wel door met ademhalen ook als de lucht sterk vervuild is door de houtkachel van de buren. Wij hebben geen keuze.

Lees ook: Het klimaat heeft geen rekenmachine.

Wilt u op de hoogte blijven?

Schrijf u dan in voor onze nieuwsbrief.
We sturen u regelmatig een update met nieuwe artikelen.