Home » Houtrook » Vreugdevuren beslechten hun eigen lot. Het is net uit welke hoek de wind waait.

Vreugdevuren beslechten hun eigen lot. Het is net uit welke hoek de wind waait.

Paasvuur-4

Paasvuren en vreugdevuren: In het voorjaar waren het de Paasvuren in het Noorden en Oosten van ons land die voor veel discussie zorgden. Goed georganiseerde stapels snoeihout die op wel 450 plaatsen in de fik gingen. De fijnstofwolken kwamen tot in Den Haag. Een hoop commentaar uit de regio Den Haag.  Zie het artikel van RTV Oost: RTV Oost 3-4-2018 Randstad en regio lijnrecht tegenover elkaar door paasvuren

Rond de jaarwisseling waren het de Vreugdevuren in Duindorp en Scheveningen die de aandacht door onvoorziene omstandigheden vele malen overtroffen. Meer dan 100.000 pallets die zelfs vanuit Duitsland moesten worden aangevoerd. Totaal 2,5 miljoen kilo hout. Het liep dan ook volledig uit de hand. Men had toch kunnen weten dat de wind van zee een vonkenregen over het oude vissersdorp zou kunnen uitstorten. De brandstapels konden door het steeds grotere enthousiasme steeds groter worden en men nam de gevaren en risico’s voor lief. De organisatoren hebben daarmee het eigen doodvonnis getekend. Er is totaal geen rekening gehouden met mogelijke ongunstige weersomstandigheden, waardoor een deel van Scheveningen onder vuur kwam te liggen. In plaats van vuurveilig aan zee, wordt er een bosbrand aan het strand georganiseerd. Fietsen op de boulevard gingen in vlammen op, de kunststof delen van auto’s smolten, daken van huizen vlogen in de fik en brandende stukken hout vielen bij bosjes op straat. Er waren zelfs personen waarbij de haren in brand gingen. Dankzij de enorme inzet van de hulpdiensten bleef de schade binnen de perken en ging niet het hele vissersdorp Scheveningen in vlammen op.

Vergunningverlening: Het is een groot raadsel hoe het mogelijk is dat een vergunning voor een dergelijk evenement kan worden verstrekt. Een vergunning dient getoetst te worden op veiligheid, gezondheid en milieu. Nu kunnen wij ons nog voorstellen dat er met voldoende brandweer in de omgeving akkoord kan worden gegeven op het onderdeel veiligheid binnen bepaalde regels en afspraken. Maar ook in de afgelopen jaren waren er problemen en ging het maar net goed. Je kunt dus zeggen dat men in de afgelopen jaren geluk gehad heeft omdat de weersomstandigheden gunstig waren. Dat was dit jaar wel even anders. Achteraf blijkt dat er helemaal geen vergunningen werden verstrekt. Er heeft dus ook niemand bezwaar kunnen maken. Er waren slechts afspraken tussen de gemeente en de organiserende partijen. De democratie werd buiten spel gezet.

Als we kijken naar het onderwerp gezondheid dan is er op geen enkele wijze een mogelijkheid om een dergelijk vuur toe te staan net zoals houtkachels niet kunnen door de ziekmakende rook. Hetzelfde geldt voor het onderwerp milieu. Bij de verbranding van een dergelijke stapel pallets komt een onverantwoorde hoeveelheid voor de gezondheid gevaarlijke stoffen vrij. Pallets die bijvoorbeeld met containers uit Azië komen zijn gefumigeerd met insecticiden en dergelijke om ongedierte te doden. Dat komt allemaal in de lucht samen met grote hoeveelheden fijnstof, benzeen, dioxine en andere PAKs. Niet alleen omstanders, doch de hele omgeving wordt blootgesteld aan deze onacceptabele stoffen waar men naast kanker ook hart- en vaatziekten, luchtweginfecties en longziekten zoals astma en COPD kan krijgen. Een vergunning verstrekken is alleen daarom al in principe onmogelijk indien men op de juiste wijze toetst op gezondheid en milieu. Kijken we naar de klimaatdoelen die Nederland zich gesteld heeft, dan is ook met deze doelen in het achterhoofd het verbranden van dergelijke stapels hout uit den boze. Er komen onnodig grote hoeveelheden CO2 in de atmosfeer bij deze Haagse vuren meer dan 4 miljoen kilo CO2.

Maakt het verschil of een stapel 35 of 50 meter hoog is? We zijn met de neus op de feiten gedrukt. Het geluk van de afgelopen jaren was er niet meer. Het ging helemaal fout. Het zwartepieten is begonnen. De stapel zou 12-13 meter te hoog zijn. Maar heeft dat ook werkelijk het verschil gemaakt? Zou een stapel van 35 meter hoog hetzelfde inferno hebben gegeven onder deze weersomstandigheden. Ik denk van wel. Een tiental jaren terug maakte ik een bosbrand mee in Zuid-Frankrijk ook met een stevige wind. De bomen waren slechts 10-20 meter hoog, ik zag dezelfde taferelen. Vuur dat zich door de lucht honderden meters verplaatste en de hele omgeving in vuur en vlam zette inclusief huizen en gebouwen. Uitermate moeilijk te blussen met tientallen blusvliegtuigen en een onafzienbare rij van brandweervoertuigen.

Effect van het vreugdevuur Scheveningen op fijnstof PM2.5

Het RIVM onderzocht de effecten van de Paasvuren. Het RIVM berekende dat de recente Paasvuren in het noorden en oosten van het land een half procent aan de jaarlijkse en landelijke hoeveelheid fijnstof heeft bijgedragen, maar dan wel in 2 dagen. Ongeveer dezelfde concentratie zoals deze vrijkomt bij vuurwerk. De fijnstofdeken van de Paasvuren kwam dankzij de noordoosten wind tot in Den Haag. Dankzij de zuidwesten wind kwam de fijnstof uit Scheveningen tot in het Oosten van het land. De vreugdevuren in Duindorp en Scheveningen zullen ook een aanzienlijke hoeveelheid aan de landelijke hoeveelheid hebben toegevoegd. Dat blijft niet op het strand.

Zie hier een artikel van RTV Oost met onze reactie op het RIVM onderzoek over de Paasvuren: RTV Oost 2-10-2018 Tegenstanders ‘houtrook’ pleiten na RIVM-onderzoek voor andere aanpak van paasvuren

Het is onbegrijpelijk dat de gemeente Den Haag zegt dat men er over moet nadenken of men deze vuren eind dit jaar nog gaat toestaan. Het is te danken aan de hulpdiensten en een deel van de bewoners die wel gezond verstand hebben, dat het dorp niet geheel is afgebrand. Onder druk zal alles wel weer vloeibaar worden en is er alle kans, dat zodra de emoties zijn gedaald en het vuur echt geblust is bij Gemeenteraad en Tweede Kamer, er gewoon weer onterecht vergunningen worden afgegeven onder strikte veiligheidsregels, waarbij men weer lak heeft aan gezondheid, milieu en klimaat. Na de zomer weten we meer. Wat ons betreft heeft men de eigen tradities om zeep geholpen en verdient het ’t predikaat “cultureel erfgoed” niet meer. Het plezier van de een mag niet ten koste gaan van de gezondheid van de ander.

Het plezier van de een mag niet ten koste gaan van de gezondheid van de ander.

Vanavond 3 januari 2018 wordt op Volkskrant.nl onze conclusie over de invloed van de hoogte van de stapel bevestigd. De Volkskrant schrijft:

‘Hoogte niet zo relevant’
‘Het is gezien de afspraken begrijpelijk dat iedereen zich nu richt op de hoogte van de stapel’, zegt veiligheidshoogleraar Ira Helsloot. ‘Maar dat is eigenlijk niet zo relevant.’ Veel belangrijker is het aantal pallets dat is gebruikt, zegt Helsloot, die lang actief was als onderzoeker bij het Nederlands instituut voor Brandweer en Rampenbestrijding. ‘Ook als de stapel lager maar breder was geweest, was dit gebeurd.’

Helsloot: ‘Dit soort tornado’s ontstaat als er heel veel gas en hitte tegelijk is. Bij een grote hoeveelheid gestapelde pallets, waar de lucht goed doorheen stroomt, kan dat relatief gemakkelijk ontstaan. Vervolgens kan zo’n tornado stukken brandend hout uit het hart van de stapel mee de lucht in zuigen.’

Ook de windrichting, de bebouwing rondom het vuur en zelfs de aanwezigheid van het vuur in Duindorp, zullen van invloed zijn geweest, denkt Helsloot. ‘Maar er zijn zoveel omstandigheden relevant dat het onmogelijk is om exact te voorspellen wanneer die tornado’s zich zullen voordoen.’

De Telegraaf kwam tot de conclusie dat een dergelijk evenement als het Vreugdevuur in Scheveningen nooit had mogen worden georganiseerd: Het is onverantwoord om houten bouwwerken van tientallen meters hoog in brand te laten steken. De gemeente Den Haag had dit nooit mogen toestaan. Dat zegt brandexpert Fred Vos. “Toen ik de beelden van de brandstapels zag, kon ik het bijna niet geloven. Een gemeente die geloofwaardig wil zijn, mag dit niet tolereren. Dat is simpelweg te link”. Toch mochten de bouwers tot 35 meter hoogte gaan.
Hij reageert op de vonkenregen die oudejaarsnacht over Scheveningen trok. Het vuur was afkomstig van een pallettoren van naar zeggen maar liefst 48 meter hoog die op het strand in brand was gestoken. ’Waanzinnig’, aldus Vos. Pallethout brandt namelijk hard en lang. Daardoor kan gemakkelijk vliegvuur ontstaan, stelt hij. Het bouwwerk was bovendien liefst 13 meter hoger dan toegestaan. Toch mocht het evenement doorgaan. Zelfs toen de torens dertien meter hoger uitvielen greep de gemeente niet in. Wel werden veiligheidshekken verplaatst, maar een brand houdt geen rekening met een veiligheidshek, merkt Vos fijntjes op. Hij vindt de opstelling van de gemeente Den Haag “totaal onverantwoord”. Men heeft weggekeken. Dat maakt dit zo erg. De brandweer heeft overigens van begin af aan gezegd dat de gekozen opzet, uitvoering en inschatting van de risico’s onverantwoord was. Politie en brandweer hebben op verzoek van de Telegraaf een inventarisatie gemaakt van de gebeurtenissen. Het geeft een ontluisterend beeld van de organisatie rondom het vergunningloze evenement. Uit angst voor represailles van hun meerderen willen ze anoniem blijven. Door brandweer en politie gemelde risico’s werden volgens hen onvoldoende gehoord. Het goede contact van burgemeester Krikke met de bouwers zorgde onder politiemensen voor gefronste wenkbrauwen. Kennelijk was het daarna echter lastig om de bouw stil te leggen, concludeert een van hen. Ook toen zichtbaar werd dat de stapels te hoog werden, liet zij weten dat er alles aan gedaan moest worden om het vreugdevuur door te laten gaan.

In de Volkskrant van 3 januari 2018 maakte een lezer Theo van Gemert, die voorheen brandweercommandant was, een berekening onder de titel: Lekker vuurtje
In veel binnensteden in Nederland zijn milieuzones ingesteld. Zo ook in Den Haag in de binnenring in de centrumzone. Ik reken even uit wat er bij het vreugdevuur in Scheveningen vrij kwam: ruim 100 duizend pallets op stapels à 25 kg is 2,5 miljoen kilo hout. Bij verbranding van één kilo komt zo’n 1,63 kg CO2 vrij (bij niet volledige verbranding) dat is zo’n 4 miljoen kg. Een moderne auto geeft een uitstoot van 0,118 gram CO2 per gereden kilometer. Neem een jaargemiddelde per auto van 20 duizend kilometer, dan is dat 2,36 kg CO2 per jaar. Reken zelf maar uit hoeveel auto’s er per jaar door de milieuzone in Den Haag hadden kunnen rijden. En dan laat ik roetdeeltjes (fijnstof) en toxische stoffen (PAK’s) buiten beschouwing. Hoezo CO2-maatregelen opleggen aan de burgers als de overheid dit soort activiteiten toelaat?

Het Luchtfonds constateerde dat hier een fout wordt gemaakt. Het moet niet zijn 0,118 gram maar 118 gram per kilometer. Dan zou het niet 2,36 kilo worden, doch 2360 kilo. Wij hebben voor u uitgerekend wat dit in de praktijk betekent, waarbij wij uiteraard onze correctie in acht nemen. Dat zijn 1.695 auto’s die gemiddeld 20.000 kilometer rijden. Dat zijn 33.000.000 (33 miljoen)  autokilometers voor twee van deze vreugdevuren aan het strand van Scheveningen en Duindorp. Dag milieuzone!

Voor fijnstof maakten wij ook een calculatie voor de kerstboomverbrandingen.

Fijnstof van 150 kerstbomen verbranden staat gelijk aan 450.000 km rijden = 11 x de wereld rond.

Bij gemiddelde hoogte van en kerstboom van 1,80 meter is het gewicht 13 kilo per boom. In de Volkskrant las ik enige tijd terug in een fact-check dat 2 uur hout stoken qua uitstoot fijnstof gelijk staat met een autorit van Amsterdam naar Milaan. Dat is 1073 kilometer. Een gemiddelde houtkachel gebruikt 2,23 kg hout per uur. Dat betekent dus dat 1 uur stoken gelijk staat aan de fijnstof uitstoot van 536 kilometer rijden. De kerstboom van 13 kilo geeft zodoende 13/2,23 x 536= evenveel fijnstof als 3124 kilometer rijden.  Gaan er 150 kerstbomen op een vuur dan is de hoeveelheid fijnstof gelijk aan afgerond 450.000 kilometer rijden met een personenauto.

In het Algemeen Dagblad van 4 januari 2018 wordt de jaarwisseling geëvolueerd. Hoe moet het verder met oud en nieuw? Dit is geen volksfeest meer. Het zal je maar gebeuren, dat je bij thuiskomst het huis terugvindt met 40 gesneuvelde ruiten. Je kan slechts denken dat je geluk had om niet thuis te zijn. De ellende is er niet minder om. Dat overkwam een gezin in het Gelderse Opijnen waar een dijkhuis ernstig beschadigde door een vuurwerkbom. “Dit is geen vuurwerk, zo gaat de lol er wel af.” Of een uitspraak van Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen: “Je kunt met je auto niet eens meer de straat op, zonder dat er met vuurwerk naar je gegooid wordt”.

In het dorpje Brakel moest de brandweer in één nacht tientallen branden blussen. De politie vergeleek de Nieuwjaarsviering met de Gazastrook. De nationale politiebaas Erik Akerboom noemde de Nieuwjaarsviering een traditie van geweld. “Een feest waarbij zo veel doden en gewonden vallen, waarbij zoveel schade is en de politie wordt bekogeld: Dat is een mislukking”. Lees het hele artikel in het AD van 4 januari 2019: Hoe verder met oud en nieuw? “Dit is geen Volksfeest meer”

De Christen Unie wil als regeringspartij opnieuw een landelijk vuurwerkverbod op tafel leggen, alhoewel bekend is dat de VVD furieus tegen is. Kamerlid Stieneke van der Graaf zegt: “Wij zijn er voorstander van om wederom te bekijken of een landelijk verbod van knalvuurwerk en vuurpijlen tot de mogelijkheden behoort”. De Christen Unie hekelt dat Oud en Nieuw het gevaarlijkste moment van het jaar is, terwijl het juist een feest moet zijn. “De tijd van waarschuwing op waarschuwing lijkt voorbij, strengere maatregelen zijn nodig”. Lees het artikel in het AD van 4 januari 2019: Regeringspartij Christen Unie wil landelijk vuurwerkverbod terug op tafel.

Vreugdevuren, branden, zwaar vuurwerk en andere vuurwaardige activiteiten hebben ook dit jaar weer voor veel ellende gezorgd, maar over het milieu hoor je niemand, alles stond blauw van de rook om van alle afval maar niet te spreken. Wij burgers moeten straks alles veranderen voor het milieu en het klimaat, maar de ellende die oud en nieuw veroorzaakt mag blijven? Nee toch? Standpunt.nl van Radio 1 staat op 3 januari 2018 op 67% stoppen met vreugdevuren.

De discussie zal nog wel lang doorgaan.

Ook het vuurwerk liep op veel plaatsen uit de hand samen met een ongekend aantal autobranden en vreugdevuren.

 

 

 

Op de foto hierboven ziet u daar een voorbeeld van. In het AD van 2 januari 2019 verscheen een artikel met als kop: Oud en nieuw soms met fatale gevolgen. En verder: Nederland was de afgelopen dagen weer een vrijstaat. Met extremer vuurwerk, grotere straatvuren en losbandigere mensen staat de politie machteloos. Losbandigheid, waarbij alles naar de gallemiezen knalt en mensen en dieren de stuipen op het lijf gejaagd worden met vuurwerk, carbid en brandstapels.

Het vuurwerkmanifest: Oud en Nieuw vieren is leuk maar niet voor iedereen. Het plezier van de een mag nu eenmaal niet ten koste gaan van de gezondheid van de ander. Een te groot aantal mensen loopt letsel op door vuurwerk, tot aan amputaties van vingers, complete handen en oogletsel met soms blindheid tot gevolg. 396 mensen hebben zich deze jaarovergang 2018/2019 gemeld bij de spoedeisende hulp aldus veiligheid.nl en de Nederlandse Vereniging van Spoedeisende Hulp Artsen (NVSHA). Er vielen twee doden.

Bij minimaal 12 personen moesten vingers of delen daarvan worden geamputeerd. De helft van de slachtoffers was jonger dan twintig jaar. Ook weer de helft van de slachtoffers was zelf niet betrokken bij vuurwerk en werd dus een toevallig slachtoffer en verwond door vuurwerk van een ander. De meeste verwondingen waren brandwonden. Ruim een kwart liep oogletsel op, dat zijn dus ongeveer 100 personen. Bij huisartsen hebben zich nog eens 800 slachtoffers gemeld met iets minder ernstige verwondingen.

Veel menselijke en maatschappelijke ellende, veroorzaakt door consumentenvuurwerk legaal of illegaal. Ook heel veel materiële schade aan persoonlijke eigendommen en publieke ruimte en gebouwen. En wat te denken van angstige dieren. Katten, honden en ook hulphonden hebben veel last van vuurwerkstress en gehoorschade. Vuurwerk zou alleen in handen moeten zijn van professionals die mooie shows kunnen bouwen en waar iedereen die dat wil van kan gaan genieten. Het vuurwerkmanifest pleit voor een vuurwerkverbod voor consumenten. Het Luchtfonds staat daar positief tegenover en heeft dit manifest ook ondertekend. Doet u ook mee? Hier kunt u het manifest ondertekenen.

 

Wilt u op de hoogte blijven?

Schrijf u dan in voor onze nieuwsbrief.
We sturen u regelmatig een update met nieuwe artikelen.